COMMON GROUND

Ambities achter verdergaande gemeentelijke samenwerking

Common Ground is een beweging van gemeenten en hun partners om stapsgewijs te bouwen aan een moderne IT-infrastructuur voor gemeenten. De werkwijze is nieuw voor gemeenten en de gevolgen voor het informatielandschap zijn ingrijpend.

Stapsgewijze vernieuwing

Raymond Alexander, hoofd IT in ’s-Hertogenbosch en voorzitter van de koepel IMG 100.000+, is één van de initiatiefnemers van Common Ground. Hij vertelt in zijn inleiding over deze beweging, die stapsgewijs een moderne ICT-infrastructuur voor de uitwisseling van gegevens binnen en tussen gemeenten wil aanleggen. De beweging ontstond halverwege 2017 bij een aantal gemeenten en is sindsdien sterk gegroeid. Inmiddels doen tientallen gemeenten mee, maar ook uitvoeringsorganisaties, de rijksoverheid en leveranciers. Alexander laat een animatie zien waarin helder wordt uitgelegd wat Common Ground inhoudt. Kern is dat gegevens worden losgekoppeld van de applicaties, waardoor gemeenten sneller kunnen innoveren. “De keuze voor deze architectuur moet zorgen voor een gemeentelijke dienstverlening die sneller, goedkoper, transparanter en flexibeler is.”

Kwetsbare IT

De huidige situatie in de gemeentelijke ICT is eigenlijk niet meer houdbaar, vertelt Alexander. “In ’s-Hertogenbosch hebben we onze IT op orde, we wonnen in 2016 zelfs de IT Happiness prijs en de prijs voor beste IT-leverancier van een grote organisatie. Maar houden we dat vol? We hebben meer dan driehonderd applicaties en meer dan tweehonderd koppelingen. Dat is kwetsbaar, want er zijn maar weinig mensen die het geheel begrijpen. Als bijvoorbeeld de koppeling tussen het zaaksysteem en het sociale dienstsysteem uitvalt, dan hebben we een direct probleem. Dat is onze huidige situatie en ik hoor van mijn collega’s in andere gemeenten hetzelfde verhaal. Dat is de urgente aanleiding voor Common Ground.”

'We werken aan Common Ground met gemeenten en hun partners, inclusief leveranciers. Het maakt co-creatie mogelijk, we zijn echt smen aan de slag. Dat geeft een enorme energie'

Raymond Alexander, hoofd IT in 's-Hertogenbosch en voorzitter van de koepel IMG 100.000+

Samen bouwen

De gekozen architectuur is niet vernieuwend, want die wordt al in veel organisaties toegepast. Voor de gemeentelijke IT is het wel vernieuwend, net als de aanpak van Common Ground. Er wordt op een Agile-achtige manier ontwikkeld, met allerlei partners van binnen de overheid en daarbuiten. Hoe dat er concreet uitziet werd duidelijk op de twee field labs die inmiddels zijn gehouden. Daar bouwden kleine teams binnen vijf dagen aan oplossingen voor gemeentelijke vraagstukken. “Dit is echt een andere manier van samenwerking tussen gemeenten en hun partners, inclusief leveranciers. Het maakt co-creatie mogelijk, we zijn echt samen aan de slag. En dat lukt! Dat geeft een enorme energie. We willen veel vaker mensen op deze manier bij elkaar brengen en samen laten bouwen. Ze bereiken in één week field lab meer dan in een heel jaar vergaderen,” zegt Alexander.

Ecosysteem

Gemeenten werken aan de Common Ground, samen met hun partners. Alexander spreekt over een ecosysteem. “We hebben nog niet helemaal uitgeschreven wat de spelregels zijn en aan welke condities je moet voldoen om tot dit ecosysteem te worden toegelaten. We ontwikkelen nu stapsgewijs toepassingen die laten zien wat we bedoelen.” De gemeentelijke IT zal niet van de ene op de andere dag vervangen worden, zegt hij. Gemeenten kunnen overstappen als ze daar aan toe zijn, terwijl de bestaande infrastructuur en systemen nog een tijdlang zullen bestaan. Langzaamaan zal men overgaan op de nieuwe architectuur, zegt Alexander: “Leveranciers zullen dus ook hun architectuur moeten aanpassen.” Ze worden uitgenodigd om mee te denken en te werken en doen dat deels ook al, in de field labs. Hij besluit: “Het is niet makkelijk om grote organisaties te veranderen. Gemeenten zijn grote organisaties, net als bijvoorbeeld Centric. We zijn olietankers, maar inwoners en ondernemers verwachten van de overheid wel de snelheid en wendbaarheid van een speedboot. Dat betekent dat we ons anders moeten gedragen en een aantal dingen anders moeten gaan doen. Daar werken we aan met Common Ground.”